Статья PDF

Авторлар туралы

Сливкина Н. – "Астана медицина университеті" КеАҚ, Астана қ., Қазақстан.

Реабилитология және спорттық медицина кафедрасының меңгерушісі, https://orcid.org/0000- 0002-8165-0114, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Құрбан Ж. – "Астана медицина университеті" КеАҚ, Астана қ., Қазақстан.

Докторант, https://orcid.org/0009-0004-2572-6948, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Есенгулова А. – "Астана медицина университеті" КеАҚ, Астана қ., Қазақстан.

Студент, https://orcid.org/0009-0008-6757-5446, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Мырзалы А. – "Астана медицина университеті" КеАҚ, Астана қ., Қазақстан.

Студент, https://orcid.org/0009-0003-8786-6148, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Түйіндеме

Зерттеудің мақсаты: Жұмыс істеу, тіршілік қарекетінің шектелуі және денсаулықтың халықаралық жіктелімі критерийлер негізінде астено-депрессиялық синдромды түзетуді қамтитын жеке оңалту бағдарламаларын әзірлеу арқылы COVID-19 пневмониясымен ауырып шыққан науқастардың оңалтудың 3-ші кезеңінің тиімділігін арттыру.

Әдістері: зерттеуге оңалтудың 3-ші кезеңіне жеке қайырымдылық қорына бағытталған COVID-19 пневмониясымен ауырып шыққан 121 пациент (30 ер адам, 91 әйел) қатысты. Науқастар 10 күндік қалпына келтіру емінен өтті. Бағалау әдістеріне жалпы клиникалық тексеру, визуалды аналогтық ауырсыну шкаласы, Спилберг-Ханиннің ситуациялық және жеке мазасыздық көрсеткіштерін бағалау, SF-36 өмір сапасының сауалнамасы және Питтсбург ұйқы сапасының индексі кірді. Пациенттер қабылдау және шығару кезінде сауалнамаларды толтырды. Статистикалық талдау SPSS 27 бағдарламасы көмегімен Вилкоксон критерийлерін қолдану арқылы жүргізілді.

Нәтижесі: визуалды аналогтық ауырсыну шкаласы 4 балл болды. Барлық пациенттерде белгілі бір дәрежеде ұйқының бұзылуы байқалды, олардың 43,3% — айтарлықтай нашар болды, ал 29,8% —ұйқы сапасына қатысты күрделі мәселелер болды. Пациенттердің 56,8% — ситуациялық мазасыздық жоғарылаған, ал 26% — орташа деңгейде, ал 30,8% — реактивті мазасыздық деңгейі жоғары. Оңалтудан кейін ауырсыну көрсеткіштерінің айтарлықтай төмендеуі (39,3% - ға төмендеуі), ұйқының қалыпқа келуі (22,7% - ға жақсаруы), реактивті мазасыздықтың төмендеуі (39,9% - ға төмендеуі) және жеке басының мазасыздығы (15,2% - ға төмендеуі), өмір сапасының жақсаруы байқалды (41% өсім). B280 (ауырсыну сезімі), b134 (ұйқы функциялары) және b1102 (сана сапасы) сияқты Жұмыс істеу, тіршілік қарекетінің шектелуі және денсаулықтың халықаралық жіктелімі домендерін пайдалану көпсалалы топтың жұмысын оңтайландыруға және оның тиімділігін арттыруға мүмкіндік берді.

Қорытынды: COVID-19 пневмониясын бастан өткерген пациенттерді оңалтудың 3-кезеңінің әзірленген жекелендірілген бағдарламаларын Жұмыс істеу, тіршілік қарекетінің шектелуі және денсаулықтың халықаралық жіктелімін пайдалана отырып, оңалтудың тиімділігін талдау негізінде оңалту қызметтерін көрсететін медициналық мекемелердегі көпсалалы топ мамандары пайдалана алады. Зерттеу осы оңалту бағдарламасынан өтіп жатқан науқастарда ауырсынудың, мазасыздық деңгейінің азаюын, ұйқы сапасының жақсаруының және жалпы өмір сапасының айтарлықтай жоғарлағанын көрсетті.

Түйін сөздер

Оңалту, COVID-19, Жұмыс істеу, тіршілік қарекетінің шектелуі және денсаулықтың халықаралық жіктелімі, коронавирустық инфекциялар.

Әдебиет тізімі

1. COVID-19 statistics. Website. [Cited 26 June 2024]. Available from URL: https://www.worldometers.info/coronavirus/country/kazakhstan/
2. Rajkumar R.P. COVID-19 and mental health: A review of the existing literature. Asian J. Psychiatry. 2020;52:102066. doi: 10.1016/j.ajp.2020.102066.
3. Carfì A, Bernabei R, Landi F; Gemelli Against COVID-19 Post-Acute Care Study Group. Persistent Symptoms in Patients After Acute COVID-19. JAMA. 2020;324(6):603-605. doi:10.1001/jama.2020.12603
4. Bohlken J., Kostev K., Riedel-Heller S., Hoffmann W., Michalowsky B. Effect of the COVID-19 pandemic on stress, anxiety, and depressive disorders in German primary care: A cross-sectional study. J. Psychiatr. Res. 2021;143:43–49. doi: 10.1016/j.jpsychires.2021.08.016.
5. COVID-19 Mental Disorders Collaborators. Global prevalence and burden of depressive and anxiety disorders in 204 countries and territories in 2020 due to the COVID-19 pandemic. Lancet 2021; published online Oct 8. http://dx.doi. org/10.1016/S0140-6736(21)02143-7.
6. World Health Organization (WHO). Website. [Cited 26 June 2024]. Available from URL: https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health
7. Афанасьева В.В., Потапчук А.А., Черныш Н.В. Применение категорий Международной классификации функционирования при организации медицинской реабилитации больных, перенесших новую коронавирусную инфекцию COVID-19. Ученые записки Первого Санкт-Петербургского государственного медицинского университета имени академика И. П. Павлова. 2020;27(4):53-61. https://doi.org/10.24884/1607-4181-2020-27-4-53-61 Afanas'eva V.V., Potapchuk A.A., Chernysh N.V. Primenenie kategorii Mezhdunarodnoi klassifikatsii funktsionirovaniia pri organizatsii meditsinskoi reabilitatsii bol'nykh, perenesshikh novuiu koronavirusnuiu infektsiiu COVID-19. Uchenye zapiski Pervogo Sankt-Peterburgskogo gosudarstvennogo meditsinskogo universiteta imeni akademika I. P. Pavlova. [in Russian] 2020;27(4):53-61. https://doi.org/10.24884/1607-4181-2020-27-4-53-61
8. Liu Y, Ge X, Zhang J, et al. Sleep disturbance and anxiety symptoms among asymptomatic COVID-19 carriers in Shanghai, China: the mediating role of entrapment and defeat. BMC Public Health. 2023;23(1):993. Published 2023 May 29. doi:10.1186/s12889-023-15803-8
9. Клинический протокол Третий этап (поздний) медицинской реабилитации. "Внебольничная пневмония, в том числе COVID-19 пневмония" (взрослые), одобренный Объединенной комиссией по качеству медицинских услуг Министерства здравоохранения Республики Казахстан 10 сентября 2020 года (протокол №115 от 10 сентября 2020 года) Puchner B, Sahanic S, Kirchmair R, et al. Beneficial effects of multi-disciplinary rehabilitation in postacute COVID-19: an observational cohort study. Eur J Phys Rehabil Med. 2021;57(2):189-198. doi:10.23736/S1973-9087.21.06549-7