Статья PDF

Авторлар туралы

Медетбекова Ж.А. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана қ., Қазақстан

Нейрофизиология және сурдология зетрханасының меңгерушісі

Агланбекова М.Б. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана қ., Қазақстан

Клиникалық оңалту бөлімінің басшысы

Жанганаева А.А. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана қ., Қазақстан

Балалар неврология бөлімшесінің неврологі

Түйіндеме

Эпилепсия – аралығы 24 сағатты құрайтын кем дегенде екі ынталандырылмаған ұстама түріндегі эпилепсиялық құрысумен сипатталатын орталық жүйке жүйесінің айтарлықтай жиі кездесетін сырқаты. Құрысуға қарсы жаңа дәрілік заттардың пайда болуына қарамастан, фармакологиялық резизтентті эпилепсия өзекті мәселе болып қалуда және барлық эпилепсияның 30%-ын құрайды. Тиімсіз және ұзаққа созылған дәрілік терапия науқастың денсаулығына орын толтырылмас зиян келтіруі ықтимал. Сол себепті, эпилептологияның өзекті мәселелерінің бірі фармакологиялық резистентті эпилепсия түрлерінің жаңа баламалы емдеу тәсілдерін іздестіру болып табылады.

Бүгінгі таңда әлемде рефрактерлі эпилепсияны басқарудың бірнеше дәлелденген әдістері қолданылуда, соның ішінде дәрілік ем (эпилепсияға қарсы дәрілердің комбинациясы), кетогенді емдәм, кезбе нервінің стимуляциясы, нейрохирургиялық ем. Мақалада кетогенді емдәмді қолданудың тиімділігі, осы әдіске тән жанама әсерлері және қарсы көрсетілімдері баяндалған.

Түйінді сөздер

Эпилепсия, кетогенді емдәм, диетотерапия, антиэпилептикалық дәрілер, құрысуға қарсы әсер, емдеу тәсілі.

Әдебиет тізімі

1. World Health Organization. Media Center. Epilepsy(Fact sheet Updated February 2024
2. Website: www.who.int/mental_health/neurology/epilepsy/report_2019/en
3. Epilepsy: a public health imperative. Summary. Geneva: World Health Organization; 2019 (WHO/MSD/MER/19.2). Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
4. Kwan P, Arzimanoglou A, Berg AT, Brodie MJ, Allen Hauser W, Mathern G, et al. Definition of drug resistant epilepsy: consensus proposal by the ad hoc task force of the ILAE commission on therapeutic strategies. Epilepsia. 2010;51(6):1069–77.
5. Elizabeth Neal. Dietary treatment of epilepsy. Practical implementation of ketogenic therapy. 2016. Page 21-22.
6. Eric H. Kossoff, Zahava Turner and et al. The ketogenic and modified Atkins diet. 2016. Page 5.
7. Dwivedi R, Ramanujam B, Chandra PS, Sapra S, Gulati S, Kalaivani M, et al. Surgery for drug-resistant epilepsy in children. N Engl J Med. 2017;377(17):1639–47.
8. Widjaja E, Jain P, Demoe L, Guttmann A, Tomlinson G, Sander B. Seizure outcome of pediatric epilepsy surgery: systematic review and meta-analyses. Neurology. 2020;94(7):311–21.
9. Schreck K.C., Hsu F.-C., Berrington A., Henry-Barron B., Vizthum D., Blair L., Kossoff E.H., Easter L., Whitlow C.T., Barker P.B., et al. Feasibility and Biological Activity of a Ketogenic/Intermittent-Fasting Diet in Patients With Glioma. Neurology. 2021; 97:e953–e963. doi: 10.1212/WNL.0000000000012386. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
10. Martin-McGill K.J., Marson A.G., Tudur Smith C., Young B., Mills S.J., Cherry M.G., Jenkinson M.D. Ketogenic diets as an adjuvant therapy for glioblastoma (KEATING): A randomized, mixed methods, feasibility study. J. Neurooncol. 2020;147:213–227. doi: 10.1007/s11060-020-03417- 8. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
11. Rusek M., Pluta R., Ułamek-Kozioł M., Czuczwar S.J. Ketogenic diet in alzheimer’s disease. Int. J. Mol. Sci. 2019;20:3892. doi: 10.3390/ijms20163892. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]
12. Decampo, D.M.; Kossoff, E.H. Ketogenic dietary therapies for epilepsy and beyond. Curr. Opin. Clin. Nutr. Metab. Care 2019, 22, 264–268. [CrossRef]
13. Wheeles J.W. History of the ketogenic diet. Epilepsia 2008, 46-3:5.
14. Eric H. Kossoff,1 ,* Beth A. Zupec‐Kania and et al. Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International Ketogenic Diet Study Group. Epilepsia Open, 3(2):175–192, 2018 doi: 10.1002/epi4.12225
15. Martin K., Jackson C.F., Levy R.G., Cooper P.N. Ketogenic diet and other dietary treatments for epilepsy. Cochrane Database Syst Rev 2016
16. Kirsty J Martin-McGill 1 2, Rebecca Bresnahan 1, Robert G Levy 3, Paul N Cooper 4. Ketogenic diets for drug-resistant epilepsy. Meta-Analysis Cochrane Database Syst Rev. 2020 Jun 24; 6(6):CD001903.
17. Wirrell E., Eckert S., Wong-Kisiel L., Payne E., Nickels K. Ketogenic Diet Therapy in Infants: Efficacy and Tolerability. Pediatric Neurology, 2018.
18. Eric H. Kossoff, Zahava Turner and et al. The ketogenic and modified Atkins diet. 2016. Page 15.
19. Brožová K, Michalec J, Brabec M, Bořilová P, Kohout P, Brož. Dynamics of glucose concentration during the initiation of ketogenic diet treatment in children with refractory epilepsy: Results of continuous glucose monitoring. Epilepsia Open. 2023 Sep;8(3):1021-1027. doi: 10.1002/epi4.12778. Epub 2023 Jul 4.PMID: 37345572
20. IJff D.M., Postulart D., Lambrechts DAJE et al. Cognitive and behavioral impact of the ketogenic diet in children and adolescents with refractory epilepsy: A randomized controlled trial. Epilepsy Behav 2016; 60: 153.
21. Appavu, B., Vanatta, L., Condie, J., Kerrigan, J.F., Jarrar, R.. Ketogenic diet treatment for pediatric super-refractory status epilepticus. Seizure 2016, 41; 62-65.
22. Paul R., Lee. Dietary treatments for epilepsy: Management guidelines for the general practitioner. Epilepsy and behavior, 2011, 21(2):115-21
23. Sithambaram S. Ketogenic diet in childhood epilepsy – recent advances and future challenges. Arch Dis Child 2014;99(Suppl 1):A1–A212
24. Kang HC1, Kim YJ, Kim DW, Kim HD. Efficacy and safety of the ketogenic diet for intractable childhood epilepsy: Korea multicentric experience. Epilepsia. 2005 Feb;46(2):272
25. Martin K., Jackson C.F., Levy R.G., Cooper P.N. Ketogenic diet and other dietary treatments for epilepsy. Cochrane Database Syst Rev 2016.
26. Omnia Fathy El-Rashidy, May Fouad Nassar and et al. Ketogenic diet for epilepsy control and enhancement in adaptive behavior. Scientifc Reports .Published: 06 February 2023/
27. Eric H. Kossoff,1 ,* Beth A. Zupec‐Kania and et al. Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International Ketogenic Diet Study Group. Epilepsia Open, 3(2):177–188, 2018 doi: 10.1002/epi4.12225
28. Kossoff E.H., Hartman A.L . Ketogenic diets: New advances for metabolismbased therapies. CurrOpinNeurol 2012, 25:173–178
29. Kossoff EH, Zupec-Kania BA, Auvin S, et al. Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International Ketogenic Diet Study Group. Epilepsia Open 2018; 3(2):175-192.
30. Hallböök T., Lundgren J., Rosén I. Ketogenic diet improves sleep quality in children with therapyresistant epilepsy. Epilepsia 2007; 48: 59 - 65.
31. Carl E. Stafstrom, Jong M. Rho. Epilepsy and the Ketogenic Diet Edited version Humana Press Totowa, New Jersey, 2004.
32. Kossof E., Turner Z., Doerrer S., Cervenka M.C. The Ketogenic and Modified Atkins Diets. Treatments for Epilepsy and Other Disorders. Sixth edition. New York, 2016.
33. Kyra Newmaster,1 Zahra Zhu,1 Elizabeth Bolt,1 Ryan J. Chang,1 Christopher Day, * and et al. A Review of the Multi-Systemic Complications of a Ketogenic Diet in Children and Infants with Epilepsy. Children (Basel). 2022 Sep; 9(9), 2-11: 1372. Published online 2022 Sep10. doi: 10.3390/children9091372
34. Masino, P.H.D.; Susan, A. (Eds.) Ketogenic Diet and Metabolic Therapies: Expanded Roles in Health and Disease; Oxford Academic: New York, NY, USA, 2016.
35. Уитмер Э., Ритер Дж.Л. Борьба с жиром: руководство для родителей по борьбе с эпилепсией с помощью кетогенной диеты и модифицированной диеты Аткинса . Нью-Йорк: Демос Здоровье; 2013. [ Академика Google ]
36. Мартенц Д.М., Крамп Л. Кето-поваренная книга: инновационные вкусные блюда для соблюдения кетогенной диеты . Нью-Йорк: Демос Здоровье; 2012. [ Академика Google ]
37. Kossoff EH, Doerrer SS, Turner Z. How do parents find out about the ketogenic diet? Epilepsy Behav 2012;24:445–448.
38. Kossoff EH, Zupec-Kania BA, Auvin S, et al. Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International Ketogenic Diet Study Group. Epilepsia Open 2018; 3:175.
39. Farasat S, Kossoff EH, Pillas DJ, et al. The importance of cognition in parental expectations prior to starting the ketogenic diet. Epilepsy Behav 2006;8:406–410.
40. Kossoff EH, Laux LC, Blackford R, et al. When do seizures improve with the ketogenic diet? Epilepsia 2008;49:329–333. [PubMed] [Google Scholar]
41. Taub KS, Kessler SK, Bergqvist AG. Risk of seizure recurrence after achieving initial seizure freedom on the ketogenic diet. Epilepsia 2014;55:579–583. [PubMed] [Google Scholar]
42. Eric H. Kossoff and et al. What are the minimum requirements for ketogenic diet services in resource-limited regions? Recommendations from the International League Against Epilepsy Task Force for Dietary Therapy. Journal Epilepsia. Volum 56,2015. Pages 1337-1342.
43. Kossoff EH, Laux LC, Blackford R, et al. When do seizures improve with the ketogenic diet? Epilepsia 2008;49:329–333. [PubMed] [Google Scholar]
44. Taub KS, Kessler SK, Bergqvist AG. Risk of seizure recurrence after achieving initial seizure freedom on the ketogenic diet. Epilepsia 2014;55:579–583. [PubMed] [Google Scholar]
45. Klepper J, Leiendecker B. GLUT1 deficiency syndrome – 2007 update. Dev Med Child Neurol 2007;49:707–716. [PubMed] [Google Scholar]
46. Kass HR, Winesett SP, Bessone SK, et al. Use of dietary therapies amongst patients with GLUT1 deficiency syndrome. Seizure 2016;35:83. [PubMed] [Google Scholar]
47. Eric H. Kossoff,1 ,* Beth A. Zupec‐Kania and et al. Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International Ketogenic Diet Study Group. Epilepsia Open, 3(2):175–189, 2018 doi: 10.1002/epi4.12225