Статья PDF

Авторлар туралы

Аманжолова Л.К. – Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылыми фтизиопульмонология орталығы

№ 6 өкпеден тыс туберкулезді және көп дәріге төзімді туберкулезді хирургиялық емдеу бөлімшесінің хирургы, м.ғ.к., e-mail: Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.; ORCID: https://orcid.org/ 0000-0001- 8551-8674

Умутбаева Г.Б. – Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылыми фтизиопульмонология орталығы

Мониторинг және бағалау, эпидемиология, статистика және ақпараттандыру департаментінің адвокация, коммуникация, әлеуметтік жұмылдыру жөніндегі үйлестірушісі, e-mail: Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.; ORCID: https://orcid.org/0000-0002-0624-7712

Түйіндеме

Зерттеудің мақсаты: операциядан кейінгі ерте және кеш кезеңдерде емдік және функционалдық терапияны қолдана отырып, туберкулезді спондилитпен ауыратын науқастарды кешенді оңалту емінің тиімділігін бағалау.

Әдістері. Өткізілген іс-шаралардың тиімділігі Barthel индексімен (бұлшықет күшін бағалау) бағаланды, MRC бұлшықет күшін бағалау шкаласы және жұлынның зақымдануының ауырлық шкаласы (AIS) және қозғалыс белсенділігі баллдармен бағаланды.

Нәтижесі. Ауруханадан шығару кезінде пациенттердің қозғалыс белсенділігін салыстырмалы талдау олардың қозғалыс тәсілін жақсартты: 36 пациенттің (38,3%) қозғалыс белсенділігі толығымен қалпына келтірілді, тіреусіз жүру 1,7 есе артып, 34% құрады, тірекпен жүру (балдақ, таяқ, жаяу жүргінші) 3 есе азайды (13,8%), тірекпен жүру (13,8%) 2,5 есе азайып, 6,4% құрады және арбадағы қозғалыс 3 есе азайып, 7,5% құрады. Күнделікті өмір сүру белсенділігі индексі (Barthel ADL Index) арқылы туберкулез спондилитін қалпына келтіру емінің тиімділігін бағалау барлық операция жасалған пациенттердің 87,2% -да өмір сүру белсенділігінің артқанын көрсетті. Операциядан кейінгі кезеңде MRC (Medical Research Council Scale) бұлшықет күшін бағалау шкаласы бойынша 36 пациентте 5 балл, 45 пациентте (47,9%) – 4 балл, 6 пациентте (6,4%) – 3 балл, 7 пациентте (7,5%) – 2 балл анықталды. Жұлынның зақымдануының ауырлық шкаласы бойынша (AIS) - жұлын кемістігі бар пациенттер арасында аяқтың мотор функцияларының жай-күйі қалпына келтірілді және нәтижесі А дәрежесі (мотор және сезімтал функцияның толық сақталуы) – 65 пациент (69,1%), В дәрежесі (сезімталдықты сақтай отырып толық емес) - 22 пациент (23,4%), С дәрежесі – (қозғалыстарды сақтай отырып толық емес) - 7 пациент (7,5%).

Қорытынды. Жүргізілген зерттеудің нәтижесі операциядан кейінгі дұрыс және уақтылы басталған оңалту ерте және кеш операциядан кейінгі кезеңдерде емдік және функционалдық терапияны қолдана отырып, мамандандырылған мекеме жағдайында бұлшықет күшінің жоғарылауына, қозғалыс функциясының көлемінің кеңеюіне және туберкулезді спондилитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасының жақсаруына әкелетінін көрсетті.

Түйін сөздер

Омыртқа туберкулезі, спондилит, оңалту

Әдебиет тізімі

1. World Health Organization (WHO). [Cited by 24 June 2024]. Available from URL: https://www.who.int/ru/publications/m/item/top-findings-and-messages-gtb2023
2. Pawar UM, Kundnani V, Agashe V, Nene A, Nene A. Multidrug-resistant tuberculosis of the spine–is it the beginning of the end? A study of twenty-five culture proven multidrug-resistant tuberculosis spine patients. Spine (Phila Pa 1976) 2009;34(22):E806–E810. doi: 10.1097/BRS.0b013e3181af7797.
3. Shanmuganathan R, Ramachandran K, Shetty AP, Kanna RM. Active tuberculosis of spine: Current updates. N Am Spine Soc J. 2023 Aug 21;16:100267. doi: 10.1016/j.xnsj.2023.100267. PMID: 37736557; PMCID: PMC10510092.
4. Liu YX, Lei F, Zheng LP, Yuan H, Zhou QZ, Feng DX. A diagnostic model for differentiating tuberculous spondylitis from pyogenic spondylitis: a retrospective case-control study. Sci Rep. 2023 Jun 26;13(1):10337. doi: 10.1038/s41598-023-36965-w. PMID: 37365238; PMCID: PMC10293228.
5. Цыбульская Ю.А. Современная клинико-лучевая диагностика туберкулезного поражения позвоночника (обзор литературы) // Медицинская визуализация. – 2015. №1. - С. 59-68
6. Голка Г.Г., Веснин В.В., Бурлака В.В., Фадеев О.Г., Олейник А.А. Комплексное лечение туберкулезного спондилита с краткосрочной предоперационной противотуберкулезной терапией. Туберкулез и болезни легких. 2021;99(3):46-52. https://doi.org/10.21292/2075- 1230-2021-99-3-46-52
7. Туткышбаев С.О., Аманжолова Л.К. Спондилодез позвоночника у взрослых при туберкулезном менингите. Фтизиопульмонология. 2020;1(35):53-56.eLIBRARY ID: 49408687
8. Стопоров А.Г., Редько Б.П. Медико-социальная реабилитация инвалидов с последствиями травм и заболеваний спинного мозга. Киев: Инваспорт; 1997. С. 96.
9. Луппова И.В., Куликов А.Г., Спичев О.В., Воронина Д.Д., Ярустовская О.В. Принципы этапной реабилитации пациентов c тяжелым повреждением спинного мозга. Физиотерапия, бальнеология и реабилитация. 2017; 16 (1): 6-11. DOI: http://dx.doi.org/10.18821/1681-3456-2017-16-1-6-11
10. Епифанов В.А., Епифанов А.В. Восстановительное лечение при повреждениях опорно-двигательного аппарата. Москва: Авторская академия. 2009. С.480.
11. Гусева В.Н. Комплексное послеоперационное лечение туберкулёзного спондилита, осложнённого спинномозговыми расстройствами: Пособие для врачей / В. Н. Гусева, А. Е. Гарбуз, Г. Н. Байбус. СПб.- 2003. с.
12. Костно-суставной туберкулез //Монография под. редакции Ю.Н. Левашева и А.Е. Гарбуза.- М.: Медицина и жизнь, 2003.- 294 с.
13. Клинический протокол по медицинской реабилитации. Медицинская реабилитация больных туберкулёзом костей и суставов на этапе противотуберкулёзного лечения: №148 от 23 сентября 2021 года.
14. Стопоров АГ, Каладзе НН, Савелко НВ. Эффективность реабилитации больных с последствиями позвоночно-спинномозговой травмы с применением функциональной электростимуляции. Физиотерапия, бальнеология и реабилитация. 2017;16(1):12-17. doi: 10.18821/1681-3456-2017-16-1-12-17