Статья PDF

Авторлар туралы

Енсебаева М.Ж. – резидент-невролог, Астана Медицина Университеті, Астана, Қазақстан. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Джаксыбаева А.Х. – неврология кафедрасының меңгерушісі, Астана Медицина Университеті, Астана, Қазақстан. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.; ORCID 0000-0002-8927-7377

Дюсембек Н.Ә. – резидент-невролог, Астана Медицина Университеті, Астана, Қазақстан. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Оразбаева И.Ж. – резидент-невролог, Астана Медицина Университеті, Астана, Қазақстан. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Мадихан А.С. – резидент-невролог, Астана Медицина Университеті, Астана, Қазақстан. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

Түйіндеме

Жеделдеу склерозды панэнцефалит- иммуносупрессивті және сирек иммунокомпетентті науқастарда, инфекцияга қарсы иммундық жауап тудырмаған жағдайда, сирек кездесетін қызылша инфекциясының асқынуы болып табылады, әдетте бірнеше апта немесе ай ішінде өлімге әкеледі. Бұл аурудың жүзеге асыру қаупі неше жаста қызылшамен ауырғанымен тәуелді және иммундау жасына (12 ай) жетпеген балаларда жүзеге асыру қаупі жоғары болып келеді. Клиникалық ағымы когнитивті және моторлық функциялардың үдемелі төмендеуімен, құрысулармен және ақырында өліммен сипатталады. Қазақстан Республикасында вакцинациямен қамтудың төмендеуі (Covid-19 пандемиясы, вакцинациядан бас тарту, негізсіз медициналық бас тарту) қызылшаның қайта өршуіне әкелді, 2024 жылдың басында әлемде қызылшамен сырқаттану жағдайларының саны бойынша Қазақстан бірінші орында тұр, бұл таяу болашақта осы аурудың даму қаупін арттырады. Авторлар прогрессивті әлсіздік, постуральды бақылаудың жиі жоғалуы, миоклониялық ұстамалары бар және жағдайдың үдемелі нашарлаумен, пирамидалық, экстрапирамидалық бұзылулардың пайда болуымен жеделдеу склерозды панэнцефалитпен ауыратын 5 жасар баланың жағдайын ұсынады. Пациенттің ауру тарихын зерттей отырып, ол 1 жасында қызылшамен ауырған (2018 жылы-Қазақстан Республикасында қызылшаның өршуі). Зерттеу қан сарысуындағы және цереброспинальды сұйықтықтағы қызылша антиденелерінің титрінің жоғарылауын, электроэнцефалограммада негізгі ритмнің жалпыланған баяуланумен бирге өткір толқындардың болуын және мидың магнитті-резонанстық томографиясындағы Т2 режимінде ақ заттан сигналдың симметриялы екі жақты жоғарылау аймақтарын көрсетті, бұл жеделдеу склерозды панэнцефалитке сәйкес келеді. Интратекальды интерферон альфа (IFN-α) мен күнделікті пероральды изопринозиннің қосындысы аурудың дамуын тоқтата тұруы мүмкін екендігі хабарланғанымен, бүгінгі күнге дейін бұл жағдайды емдеу мүмкін емес.

Түйін сөздер

Қызылша инфекциясы, когнитивті және моториканың біртіндеп төмендеуі, құрысулар, вакцинация, қызылша антиденелерінің титрі, электроэнцефалография, интратекальды интерферон альфа, изопринозин, өлім.

Әдебиет тізімі

1. Александра М., Суханбердиев К., Адамбеков Ш., Стефанет С. Корь в Казахстане: обзор системы здравоохранения и анализ коренных причин вспышки 2019-2020гг. Отчет Unicef от апреля 2022г. Aleksandra M., Suhanberdiev K., Adambekov Ş., Stefanet S. Kor v Kazahstane: obzor sistemy zdravoohraneniya i analiz korennyh prichin vspyşki 2019-2020gg. Otchet Unicef ot aprelya 2022g.
2. Jafri, S. K., Kumar, R., & Ibrahim, S. H. (2018). Subacute sclerosing panencephalitis - current perspectives. Pediatric health, medicine and therapeutics, 9, 67–71. https://doi.org/10.2147/PHMT.S126293
3. Rocke Z, Belyayeva M. Subacute Sclerosing Panencephalitis. [Updated 2023 May 19]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560673/.
4. Papetti, Laura et al. “Subacute Sclerosing Panencephalitis in Children: The Archetype of Non-Vaccination.” Viruses vol. 14,4 733. 31 Mar. 2022, doi:10.3390/v14040733.
5. La Torre, Giuseppe et al. “The effectiveness of measles-mumps-rubella (MMR) vaccination in the prevention of pediatric hospitalizations for targeted and untargeted infections: A retrospective cohort study.” Human vaccines & immunotherapeutics vol. 13,8 (2017): 1879-1883. doi:10.1080/21645515.2017.1330733.
6. Neurology, Pediatrics, Infectious Disease/ electroencephalography, subacute sclerosing panencephalitis, dyken's criteria, complication of measles, neurodegenerative disorder. Ali S, Kumar H, Ullah S, et al. (June 17, 2021) Electroencephalography Patterns of Subacute Sclerosing Panencephalitis. Cureus 13(6): | e15728. DOI 10.7759/cureus. 15728.
7. Kweder, H., Ainouze, M., Brunel, J., Gerlier, D., Manet, E., & Buckland, R. (2015). Measles Virus: Identification in the M Protein Primary Sequence of a Potential Molecular Marker for Subacute Sclerosing Panencephalitis. Advances in virology, 2015, 769837. https://doi.org/10.1155/2015/769837.
8. Memon, S. A., Afzal, S. S., Tukruna, A., Khan, A. T., Tebha, S. S., & Zaidi, Z. A. (2021). Trends and Treatment of Sub-Acute Sclerosing Panencephalitis: An Updated Review. Global pediatric health, 8, 2333794X211065330. https://doi.org/10.1177/2333794X211065330.
9. Pritha, Ariana et al. “A Comprehensive Investigation of the Current Subacute Sclerosing Panencephalitis (SSPE) Treatment Options to Improve Patient Quality of Life.” Cureus vol. 14,8 e28389. 25 Aug. 2022, doi:10.7759/cureus.28389. Kwak, M., Yeh, H. R., Yum, M. S., Kim, H. J., You, S. J., & Ko, T. S. (2019). A long-term subacute sclerosing panencephalitis survivor treated with intraventricular interferon-alpha for 13 years. Korean journal of pediatrics, 62(3), 108–112. https://doi.org/10.3345/kjp.2018.06730.
10. Miyazaki, Kyohei et al. “Maintaining Concentration of Ribavirin in Cerebrospinal Fluid by a New Dosage Method; 3 Cases of Subacute Sclerosing Panencephalitis Treated Using a Subcutaneous Continuous Infusion Pump.” The Pediatric infectious disease journal vol. 38,5 (2019): 496-499. doi:10.1097/INF.0000000000002181.
11. Ulate-Campos, Adriana et al. “Carbamacepina como tratamiento sintomático de las mioclonías en la panencefalitis esclerosante subaguda” [Carbamazepine as treatment for the symptoms of myoclonias in subacute sclerosing panencephalitis]. Revista de neurologia vol. 60,3 (2015): 142-3. 12. Данные ВОЗ от апреля 2024г. Dannye VOZ ot aprelya 2024g.
12. Данные ВОЗ от апреля 2024г. Dannye VOZ ot aprelya 2024g. https://www.who.int/europe/teams/vaccine-preventable-diseases-immunization/who-epidata