Статья PDF

Авторлар туралы

Ғиният А. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ Басқарма төрағасы, Астана, Қазақстан.

Алтынбекова А.Т. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ медициналық бөлім жөніндегі Басқарма   Төрағасының орынбасары, Астана, Қазақстан

Имашева Б. С. – «Астана медициналық университеті» КеАҚ ұйымдастыру-әдістемелік бөлімінің жетекшісі, Астана, Қазақстан  

Мукашева С.Б. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ ғылым және білім басқармасының басшысы, Астана, Қазақстан

Алибаева А.Ш. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ ғылым және білім басқармасының менеджері, Астана, Қазақстан

Синчук К.А. – «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ ғылым және білім басқармасының менеджері, Астана, Қазақстан

Түйіндеме

Бұл шолу мақаласы медициналық мамандардың кәсіби дамуы үшін қосымша және бейресми білімнің рөлін көрсетіп, оның қарқынды ғылыми-техникалық прогресс жағдайында қажеттілігін атап өтеді. Дәстүрлі білім беру бағдарламалары медицинадағы өзгерістерге ілесіп үлгере бермейді, сондықтан үздіксіз білім алу біліктілікті арттырудың негізгі құралына айналуда.

Қазақстанда үздіксіз медициналық және бейресми білім беру (ҮМББ) жүйесінің дамуы заңнамалық реформалардың арқасында жаңа серпін алды. Бұл реформалар мұндай оқыту түрлерінің маңыздылығын ресми түрде мойындап, дәрігерлер мен медицина қызметкерлерінің кәсіби өсу мүмкіндіктерін кеңейтті.

Ұлттық балаларды оңалту орталығы (ҰБОО) кешенді оңалту саласындағы мамандардың дағдыларын жетілдіруге бағытталған білім беру бағдарламаларын белсенді түрде енгізуде. Бұл бағдарламалар аясында кешенді оңалту, кинезио-, эрготерапия, бейімделген дене шынықтыру, нейропсихология, логопедиялық массаж, ауыр науқас балаларды түзету және әлеуметтендіру бойынша өзекті мәселелер қарастырылады. Ерекше назар заманауи технологияларға, соның ішінде Бобат әдісі, Войта және проприоцептивті нейробұлшықеттік фасилитация (PNF) әдістеріне аударылып, оңалту шараларының тиімділігін арттыруға көмектеседі.

ҰБОО базасында жүргізілетін "Өмірді негізгі қолдау" (BLS) курсы ерекше орын алады. Бұл курс бейресми білім берудің мысалы болып табылады және шұғыл көмек көрсету үшін аса маңызды дағдыларды үйретеді. Оқыту барысында жүрек-өкпе реанимациясын жүргізу және дефибрилляторды пайдалану бойынша тәжірибелік сабақтар өткізіледі, бұл кәсіби медициналық көмек келгенге дейін пациенттің өмір сүру мүмкіндігін айтарлықтай арттырады.

Осылайша, Қазақстандағы үздіксіз медициналық білім беруді дамыту медицина қызметкерлерінің біліктілігін арттырып, медициналық қызметтердің сапасын жақсартуға ықпал етеді және ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін нығайтады.

Түйін сөздер

Балаларды оңалту, бейресми білім беру, қосымша білім беру, біліктілікті арттыру, мамандарды даярлау, кешенді оңалту, нейрооңалту.

Әдебиет тізімі

1. Министерство здравоохранения Республики Казахстан. (2023). О внесении изменений в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 21 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-303/2020 "Об утверждении правил дополнительного и неформального образования специалистов в области здравоохранения, квалификационных требований к организациям, реализующим образовательные программы дополнительного и неформального образования в области здравоохранения, а также правил признания результатов обучения, полученных специалистами в области здравоохранения через дополнительное и неформальное образование": Приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 20 июня 2023 года № 117. Доступно по ссылке: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300032857.
2. Постановление Правительства Республики Казахстан от 14 июня 2024 года № 471 "О мерах по обеспечению доступности высшего и послевузовского образования". Доступ из справочно-правовой системы «Әділет». – Доступно по ссылке: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300000248#z366.
3. Министерство здравоохранения Республики Казахстан. Об утверждении правил дополнительного и неформального образования специалистов в области здравоохранения, квалификационных требований к организациям, реализующим образовательные программы дополнительного и неформального образования в области здравоохранения, а также правил признания результатов обучения, полученных специалистами в области здравоохранения через дополнительное и неформальное образование: Приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 21 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-303/2020. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 22 декабря 2020 года № 21847. – Доступ из справочно-правовой системы «Әділет». – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2000021847 (дата обращения: (18.02.2025).
4. Bani, M., Shaterian, S., & Shaterian, S. (2018). Effectiveness of Bobath therapy on balance in cerebral palsy. ResearchGate. Доступно по ссылке: https://www.researchgate.net/publication/325626525_Effectiveness_of_Bobath_therapy_on_balance_in_cerebral_palsy
5. Adiguzel, H., Kirmaci, Z. I. K., Gogremis, M., Kirmaci, Y. S., Dilber, C., & Berktas, D. T. (2024). The effect of proprioceptive neuromuscular facilitation on functional skills, muscle strength, and trunk control in children with cerebral palsy: A randomized controlled trial. Early Human Development, 192, 106010. Доступно по ссылке: https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2024.106010
6. Rosenbaum P. L., Dan B. The continuing evolution of «Cerebral Palsy» // Annals of Physical and Rehabilitation Medicine. 2019, 24. S1877–0657(19)30152–6.
7. Приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 20 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-283/2020 "Об утверждении правил подтверждения результатов непрерывного профессионального развития, присвоения и подтверждения уровня квалификации работников здравоохранения" № 21843. (дата обращения:19.02.2025)
8. Nichol, G., Thomas, E., Callaway, C. W., Hedges, J., Powell, J. L., Aufderheide, T. P. & Stiell, I. (2008). Regional variation in out-of-hospital cardiac arrest incidence and outcome. JAMA, 300(12), 1423-1431.
9. Kleinman ME, Goldberger ZD, Rea T, et al. 2017 American Heart Association focused update on adult basic life support and cardiopulmonary resuscitation quality: an update to the American Heart Association guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care. Circulation. 2018
10. Jarrah S, Judeh M, AbuRuz ME. Evaluation of public awareness, knowledge and attitudes towards basic life support: a cross-sectional study. BMC Emerg Med. 2018 Cardiac Arrest Registry to Enhance Survival (CARES). (2020). Data sources and methods. U.S. Department of Health and Human Services. Доступно по ссылке: https://odphp.health.gov/healthypeople/objectives-and-data/data-sources-andmethods/data-sources/cardiac-arrest-registry-enhance-survival-cares