Авторлар туралы
Тлеулинова Р.Р. - Мейіргер ісі жөніндегі директор, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0001-1891-7955
Баисова З.К. - Физикалық медицина және оңалту бөлімінің аға мейіргері, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0008-8957-7960
Маханбаева Ж.С. - Физикалық медицина және оңалту бөлімінің мейіргері, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0003-7317-4490
Смагулова А.Б. - Физикалық медицина және оңалту бөлімінің мейіргері, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0008-3736-1746
Шагирова А.Х. - Физикалық медицина және оңалту бөлімінің мейіргері, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0000-8555-8414
Ходжабекова А.Д. - Физикалық медицина және оңалту бөлімінің мейіргері, «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ, Астана, Қазақстан, Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс., https://orcid.org/0009-0006-1395-4737
Түйіндеме
Балалардың церебралды сал ауруындағы спастикалық бұлшықет гиперрезистенттілігі қозғалыс көлемін, аяқтың тірек қызметін және жүруді шектейтін негізгі факторлардың бірі болып табылады. Экстракорпоралды соққы-толқын терапиясы инвазивті емес қосымша әдіс ретінде қарастырылады, бірақ оның балалардағы тиімділігі қолданылатын құрылғыға, импульс санына, сеанс жиілігіне, нысана бұлшықетке және бағалау мерзіміне тәуелді. Бұл аналитикалық шолуда церебралды сал ауруы бар балалар мен жасөспірімдерге жүргізілген рандомизацияланған зерттеулер, бақыланатын клиникалық жұмыстар, жүйелі шолулар және мета-талдаулар жинақталды. Ең тұрақты нәтижелер балтырдың плантарлық флексорларындағы пассивті қозғалысқа қарсылықтың азаюы, тобық буынының пассивті қозғалыс көлемінің ұлғаюы және табанның тірек аймағының жақсаруы бойынша алынған. Жүру жылдамдығы, тепе-теңдік және жалпы моторлық функция бойынша әсерлер оң бағытта болғанымен, зерттеулердің шағын көлемі мен қатар жүргізілген физикалық терапия себепті нәтижелер біркелкі емес. Әдіс әдетте жақсы көтерімді, ауыр асқынулар сирек сипатталған. Экстракорпоралды соққы-толқын терапиясын стандартты оңалтуды алмастыратын емес, оны толықтыратын жергілікті араласу ретінде қолдану орынды. Қазақстан жағдайында біріздендірілген хаттамалар мен ұзақ мерзімді функционалдық нәтижелерді бағалайтын көпорталықты зерттеулер қажет.
Түйін сөздер
Церебралды сал ауруы, бұлшықет спастикалығы, экстракорпоралды соққы-толқын терапиясы, бала, оңалту, моторлық функция.
Әдебиет тізімі
- Rosenbaum, P., Paneth, N., Leviton, A., Goldstein, M., Bax, M., Damiano, D., Dan, B., & Jacobsson, B. (2007). A report: the definition and classification of cerebral palsy April 2006. Developmental Medicine & Child Neurology Supplement, 109, 8–14. https://doi.org/10.1111/j.1469-8749.2007.tb12610.x
- 2. Graham, H. K., Rosenbaum, P., Paneth, N., Dan, B., Lin, J.-P., Damiano, D. L., Becher, J. G., Gaebler-Spira, D., Colver, A., Reddihough, D. S., Crompton, K. E., & Lieber, R. L. (2016). Cerebral palsy. Nature Reviews Disease Primers, 2, 15082. https://doi.org/10.1038/nrdp.2015.82
- Куренков, А. Л., Батышева, Т. Т., Виноградов, А. В., & Зюзяева, Е. К. (2012). Спастичность при детском церебральном параличе: диагностика и стратегии лечения. Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова, 112(7-2), 24–28. https://www.mediasphera.ru/issues/zhurnal-nevrologii-i-psikhiatrii-im-s-s-korsakova-2/2012/7-2/031997-72982012724
Kurenkov, A. L., Batysheva, T. T., Vinogradov, A. V., & Zyuzyaeva, E. K. (2012). Spastichnost pri detskom tserebralnom paraliche: diagnostika i strategii lecheniya (Spasticity in children with cerebral palsy: diagnosis and treatment strategies) [in Russian]. S.S. Korsakov Journal of Neurology and Psychiatry, 112(7-2), 24–28. https://www.mediasphera.ru/issues/zhurnal-nevrologii-i-psikhiatrii-im-s-s-korsakova-2/2012/7-2/031997-72982012724
- Patrick, E., & Ada, L. (2006). The Tardieu Scale differentiates contracture from spasticity whereas the Ashworth Scale is confounded by it. Clinical Rehabilitation, 20(2), 173–182. https://doi.org/10.1191/0269215506cr922oa
- Mariotto, S., Cavalieri, E., Amelio, E., Ciampa, A. R., de Prati, A. C., Marlinghaus, E., Russo, S., & Suzuki, H. (2005). Extracorporeal shock waves: from lithotripsy to anti-inflammatory action by NO production. Nitric Oxide, 12(2), 89–96. https://doi.org/10.1016/j.niox.2004.12.005
- Kenmoku, T., Ochiai, N., Ohtori, S., Saisu, T., Sasho, T., Nakagawa, K., Iwakura, N., Miyagi, M., Ishikawa, T., Tatsuoka, H., Inoue, G., Nakamura, J., Kishida, S., Saito, A., & Takahashi, K. (2018). Extracorporeal shock wave treatment can selectively destroy end plates in neuromuscular junctions. Muscle & Nerve, 57(3), 466–472. https://doi.org/10.1002/mus.25754
- Amelio, E., & Manganotti, P. (2010). Effect of shock wave stimulation on hypertonic plantar flexor muscles in patients with cerebral palsy: a placebo-controlled study. Journal of Rehabilitation Medicine, 42(4), 339–343. https://doi.org/10.2340/16501977-0522
- Vidal, X., Morral, A., Costa, L., & Tur, M. (2011). Radial extracorporeal shock wave therapy in the treatment of spasticity in cerebral palsy: a randomized, placebo-controlled clinical trial. NeuroRehabilitation, 29(4), 413–419. https://doi.org/10.3233/NRE-2011-0720
- Park, D.-S., Kwon, D. R., Park, G.-Y., & Lee, M. Y. (2015). Therapeutic effect of extracorporeal shock wave therapy according to treatment session on gastrocnemius muscle spasticity in children with spastic cerebral palsy: a pilot study. Annals of Rehabilitation Medicine, 39(6), 914–921. https://doi.org/10.5535/arm.2015.39.6.914
- Wang, T., Du, L., Shan, L., Dong, H., Feng, J., Kiessling, M. C., Angstman, N. B., Schmitz, C., & Jia, F. (2016). A prospective case-control study of radial extracorporeal shock wave therapy for spastic plantar flexor muscles in very young children with cerebral palsy. Medicine, 95(19), e3649. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000003649
- Lin, Y., Wang, G., & Wang, B. (2018). Rehabilitation treatment of spastic cerebral palsy with radial extracorporeal shock wave therapy and rehabilitation therapy. Medicine, 97(51), e13828. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000013828
- Vidal, X., Martí-Fàbregas, J., Canet, O., Roqué, M., Morral, A., Tur, M., Schmitz, C., & Sitjà-Rabert, M. (2020). Efficacy of radial extracorporeal shock wave therapy compared with botulinum toxin type A injection in treatment of lower extremity spasticity in subjects with cerebral palsy: a randomized, controlled, cross-over study. Journal of Rehabilitation Medicine, 52(6), jrm00076. https://doi.org/10.2340/16501977-2703
- Bilek, F., & Tekin, F. (2021). Effectiveness of extracorporeal shock wave therapy on postural control and balance in children with unilateral cerebral palsy: a randomized controlled trial. Perceptual and Motor Skills, 128(6), 2621–2637. https://doi.org/10.1177/00315125211044057
- Kwon, D. R., & Kwon, D. G. (2021). Botulinum toxin A injection combined with radial extracorporeal shock wave therapy in children with spastic cerebral palsy: shear wave sonoelastographic findings in the medial gastrocnemius muscle, preliminary study. Children, 8(11), 1059. https://doi.org/10.3390/children8111059
- Wardhani, R. K., Wahyuni, L. K., Laksmitasari, B., & Lakmudin, A. (2022). Effect of total number of pulses of radial extracorporeal shock wave therapy on hamstring muscle spasticity in children with spastic type cerebral palsy: a randomized clinical trial. Journal of Pediatric Rehabilitation Medicine, 15(1), 159–164. https://doi.org/10.3233/PRM-200796
- Emara, H. A., Al-Johani, A. H., Khaled, O. A., Ragab, W. M., & Al-Shenqiti, A. M. (2022). Effect of extracorporeal shock wave therapy on spastic equinus foot in children with unilateral cerebral palsy. Journal of Taibah University Medical Sciences, 17(5), 794–804. https://doi.org/10.1016/j.jtumed.2021.12.010
- Kim, H.-J., Park, J.-W., & Nam, K. (2019). Effect of extracorporeal shockwave therapy on muscle spasticity in patients with cerebral palsy: meta-analysis and systematic review. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine, 55(6), 761–771. https://doi.org/10.23736/S1973-9087.19.05888-X
- Chang, M. C., Choo, Y. J., Kwak, S. G., Nam, K., Kim, S. Y., Lee, H. J., & Kwak, S. (2023). Effectiveness of extracorporeal shockwave therapy on controlling spasticity in cerebral palsy patients: a meta-analysis of timing of outcome measurement. Children, 10(2), 332. https://doi.org/10.3390/children10020332
- de Roo, E. G., Koopman, S. B., Janssen, T. W., & Aertssen, W. F. M. (2025). The effects of extracorporeal shock wave therapy in children with cerebral palsy: a systematic review. International Journal of Surgery, 111(4), 2773–2790. https://doi.org/10.1097/JS9.0000000000002251
- Biedermann Villagra, T., Tur Segura, M., Gimeno Esteve, F., Jiménez Redondo, J., García Rodríguez, N., & Milà Villarroel, R. (2024). Effectiveness of radial extracorporeal shockwave therapy in the local management of hypertonia (spasticity and dystonia) in patients with cerebral palsy. Journal of Rehabilitation Medicine – Clinical Communications, 7, jrmcc41084. https://doi.org/10.2340/jrm-cc.v7.41084
- Tur Segura, M., Morral, A., Gimeno Esteve, F., Biedermann Villagra, T., Mangas Hernández, A., Ancosta Diez, S., Jiménez Redondo, J., García Rodríguez, N., & Milà Villarroel, R. (2026). Radial extracorporeal shock wave therapy for the management of spasticity in cerebral palsy: a randomized controlled trial with different time intervals between sessions. Frontiers in Neurology, 17, 1775659. https://doi.org/10.3389/fneur.2026.1775659
- Hussein, H. M., Gabr, A. M., Aldhahi, M. I., Alshammari, A. A., Alshammari, H. Z., Altamimi, K. K., et al. (2025). Using radial shock wave therapy to control cerebral palsy-related dysfunctions: a randomized controlled trial. International Journal of General Medicine, 18, 1439–1450. https://doi.org/10.2147/IJGM.S510383



