Статья PDF

Авторлар туралы

Естемесова Ж.Т. – Зияты зақымдалған және күрделі бұзылыстары бар балаларға арнайы білім беру зертханасының меңгерушісі, логопед-дефектолог, Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың ғылыми-практикалық орталығы, Алматы, Қазақстан.

Түйіндеме

Бұл мақалада зияты зақымдалған балалардың қарым-қатынас дағдыларының даму ерекшеліктері мен кездесетін қиындықтар туралы және олардың шешімі ретінде балама және қосымша қарым-қатынас құралдарын қолдану маңыздылығы туралы ақпарат беріледі. Зияты зақымдалған балалармен жұмыста қолданылатын балама және қосымша қарым-қатынас құралдарының түрлері мен ерекшеліктері сипатталған. Атап айтқанда PECS қарым қатынас-жүйесі, пиктограммалар, Go talk сияты электронды коммуникатормен жұмыс ерекшеліктері жазылған. Сонымен қатар балама және қосымша қарым-қатынас құралдарын қолдану артықшылықтары мен зияты зақымдалған баланың әлеуметтенуіне тигізетін әсері талқыланады.

Түйін сөздер

Балама және қосымша қарым-қатынас құралдары,  зияты зақымдалған балалар,   қарым-қатынас дағдысы.

Әдебиет тізімі

1. фон Течнер, С. & Мартинсен, Х. Основы альтернативной коммуникации. — М.: Речь, 2012. — с. 27.
2. Bondy, A. & Frost, L. The Picture Exchange Communication System (PECS). — 2001. — с. 52.
3. Лейтес, Н. С. Психология умственно отсталого ребёнка. — М.: Просвещение, 2008. — с. 45.
4. Данилова, А. А. Развитие речи у детей с нарушением интеллекта. — М.: Академия, 2019. — с. 72.
5. Левченко, И. Ю. Социальная коммуникация детей с интеллектуальными нарушениями. — СПб.: Речь, 2017. — с. 59.
6. Schlosser, R. W., & Wendt, O. The Effectiveness of Augmentative and Alternative Communication Systems for Individuals with Severe Disabilities. — 2008. — с. 103.
7. Комарова, Н. В. Технологии визуальной поддержки при нарушениях интеллекта // Инклюзивное образование. — 2022. — №2. — с. 34.
8. Light, J., & McNaughton, D. (2014). Supporting Communication for Children with Complex Communication Needs: State of the Science and Future Research Priorities. Augmentative and Alternative Communication, 30(1), 1-14.
9. Beukelman, D. R., & Mirenda, P. (2013). Augmentative and Alternative Communication: Supporting Children and Adults with Complex Communication Needs (4th ed.). Paul H. Brookes Publishing.
10. Ganz, J. B., Parker, R. I., & Benson, S. (2015). The effects of augmentative and alternative communication intervention on speech production in children with autism: A meta-analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(5), 1231–1246.
11. Schlosser, R. W., & Wendt, O. (2008). Effects of augmentative and alternative communication intervention on speech production in children with autism: A systematic review. American Journal of Speech-Language Pathology, 17(3), 212-230.
12. Millar, D. C., Light, J., & Schlosser, R. W. (2019). The Impact of AAC Intervention on the Social Communication of Children with Intellectual Disabilities: A Systematic Review. Augmentative and Alternative Communication, 35(3), 150-162.