Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясындағы медициналық көмектің кепілдіктері

2026 жылғы 15 наурызда өткен республикалық референдумда Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік кепілдіктердің сақталуы және нығайтылуы туралы хабарлаймыз.

1. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 1-бабы:

Конституцияның 1-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасы өзін әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең жоғары құндылықтары — адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары болып табылады.

Осыған байланысты, денсаулықты қорғау құқығы адамның негізгі әлеуметтік-экономикалық құқықтарының қатарына жатады және мемлекет тарапынан кепілдендірілген қорғауға жатады.

2. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 32-бабының 1 және 2-тармақтары:

Қазақстан Республикасы Конституциясының 32-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес:

• азаматтардың денсаулығын қорғауға құқығы бар;
• азаматтар заңда белгіленген, өздері төлемейтін медициналық көмекті алуға құқылы.

3. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 14-бабы:

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 14-бабы адам құқықтары мен бостандықтарының ажырамайтындығы және кепілдендірілгендігі қағидатын бекітеді.

Аталған ережелер мемлекеттің барлық азаматтар үшін олардың әлеуметтік және мүліктік жағдайына қарамастан медициналық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету жөніндегі міндетін сақтайтынын білдіреді.

Бұл ретте, «азаматтар төлемейтін медициналық көмек» деген тұжырым өзінің құқықтық мазмұны бойынша медициналық көмектің ақылы түрін енгізуді білдірмейді, керісінше пациентке қаржылық жүктеме жүктемей, оны қаржыландыру көздерінің өзгеруін көздейді.

Атап айтқанда, медициналық көмек:

• мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен;
• міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі шеңберінде;
• заңнамада тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен (оның ішінде қайырымдылық және халықаралық қаражаттар)

қаржыландырылуы мүмкін.

Осылайша, азамат белгіленген мемлекеттік кепілдіктер шеңберінде медициналық көмек үшін тікелей шығындар көтермейтін қолданыстағы модель сақталады.

4. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 41-бабы:

Конституцияның 41-бабына сәйкес, адамның құқықтары мен бостандықтары тек заңмен және тек азаматтардың денсаулығын, қоғамдық тәртіпті және өзге де конституциялық құндылықтарды қорғау үшін қажетті шамада ғана шектелуі мүмкін.

Аталған норма денсаулықты қорғаудың конституциялық қорғаудың негізгі объектілерінің бірі ретіндегі басымдығын растайды.

«Балаларды оңалтудағы пәнаралық диалог» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы

2026 жылғы 28-29 мамыр күндері «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ базасында балаларды медициналық оңалту, физикалық медицина, мейіргер ісі, педагогика және ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қолдау саласындағы жетекші мамандарды, сондай-ақ ғылыми-академиялық қауымдастық, қоғамдық қорлар мен ата-аналар ұйымдарының басын қосқан «Балаларды оңалтудағы пәнаралық диалог» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті.

Іс-шара тәжірибе алмасуға, заманауи сын-қатерлерді талқылауға және балаларды оңалту саласындағы тиімді шешімдерді іздеуге арналған маңызды кәсіби алаңға айналды. Конференция жұмысына Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен келген 350-ден астам маман, сондай-ақ халықаралық сарапшылар қауымдастығының өкілдері қатысты.

Конференция аясында «Балаларды оңалту саласын дамытудағы заманауи үрдістер» атты пленарлық отырыс өткізіліп, онда балаларға оңалту көмегін дамытудың өзекті бағыттары, инновациялық тәсілдер мен халықаралық ынтымақтастықтың перспективалары таныстырылды.

Конференция бағдарламасы келесі бес тақырыптық секцияны қамтыды:

• «Ерте араласу – балалар мүгедектігінің алдын алу»;
• «Балаларды оңалтудaғы роботтандырылған технологиялар»;
• «Физикалық медицина мен ортездеудегі заманауи тәсілдер»;
• «Қоғамдағы ерекше бала: дамыту, оқыту, бейімдеудің пәнаралық тәсілі»;
• «Оңалту үдерісіндегі мейіргер персоналының рөлі: басқарудан іске асыруға дейін».

Ғылыми бағдарлама аясында балаларды кешенді оңалту, заманауи технологияларды қолдану, мультипәндік тәсілді дамыту және оңалту көмегінің сапасын жетілдіру мәселелеріне арналған 30-дан астам баяндама ұсынылды.

Қазақстандық және шетелдік жетекші сарапшылар тәжірибе бөлісті. Конференцияға Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық өңірлік бюросының сарапшылары, сондай-ақ Франция, Словения, Қытай, Оңтүстік Корея, Үндістан, Түркия, Филиппин, Әзербайжан, Ресей және Беларусь мемлекеттерінің мамандары қатысты.

Орталық мамандары әзірлеген және дайындаған заманауи оңалту технологиялары мен ортездік бұйымдардың көрмесі қатысушылардың  қызығушылығын тудырды. Көрмеде оңалту үдерісінің тиімділігін арттыруға бағытталған инновациялық шешімдер ұсынылды.

Конференцияның практикалық бөлімі 29 мамыр күні жалғасын тауып, Орталық базасында 300-ден астам қатысушының басын қосқан 11 мастер-класс ұйымдастырылды. Мастер-кластар аясында келесі тақырыптар қарастырылды:

1. «Ерте араласу технологиялары»;
2. «Rebless planar құрылғысында қолға арналған роботтандырылған оңалту»;
3. «Балаларды оңалтуда гониометриялық бақылауы бар DEWOLL-ELITE интерактивті платформасын қолдану»;
4. «Церебралды параличі бар балалардағы спастиканың әртүрлі паттерндерін емдеудегі ботулинотерапия ерекшеліктері»;
5. «Транскраниалды магниттік ынталандыру. Неврологиялық бұзылыстар кезінде қолданудың клиникалық тәжірибесі»;
6. «Эквинусты сатылы гипстеу арқылы түзетудің клиникалық аспектілері мен техникасы»;
7. «АСБ бар балаларымен балама коммуникация әдістері»;
8. «АДШ элементтерімен сенсомоторлы интеграцияны қолдану»;
9. «Постуралды менеджмент практикасы: бағалаудан нәтижеге дейін позициялау»;
10. «Кеңейтілген практика мейіргерлерінің «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ-та оңалту процесін ұйымдастыруы»;
11. «Дәстүрлі қытай медицинасында ақыл-ой дамуы кешеуілдеуінің диагностикасы және емдеу», «Дәстүрлі қытай медицинасында балалар церебралды параличін емдеу».

Конференцияны өткізу кәсіби қауымдастықтың пәнаралық өзара іс-қимылды дамытуға және балаларды оңалту тәжірибесіне инновациялық технологияларды енгізуге деген жоғары қызығушылығын тағы бір мәрте растады. Қатысушылар халықаралық ынтымақтастықты одан әрі нығайтудың, кадрлық әлеуетті дамытудың және балалар мен олардың отбасыларының өмір сапасын арттыруға бағытталған заманауи дәлелді тәсілдерді енгізудің маңыздылығын атап өтті.

Директорлар кеңесінің мүшесі, Жалғыз акционердің өкілі

Азаматтығы: Қазақстан Республикасы

Туған күні: 08.03.1970

Қазіргі уақытта атқаратын қызметі:

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау вице-министрі

Білімі:

• Алматы мемлекеттік медицина институты (1992)

Мамандығы – «Емдеу ісі»

• І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университеті (2007)

Мамандығы – «Қаржы»

Ғылыми атақтары, дәрежелері, қызметі:

• Медицина ғылымдарының докторы

Жұмыс өтілі: 

• 2018 жылы — Астана қаласы бойынша Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитеті департаменті басшысының орынбасары.
• 2018–2022 жылдары — Нұр-сұлтан қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары.
• 2023 жылдың қыркүйегінен бастап 2025 жылдың қарашаға дейін Астана қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы қызметін атқарды.

Директорлар кеңесі мүшесінің функциялары «Ұлттық балаларды оңалту орталығы» КеАҚ Директорлар кеңесі туралы ережеде сипатталған.

Директорлар кеңесінің құрамына алғаш сайланған күні, Директорлар кеңесінің қазіргі құрамы: 02.12.2025 жыл , № 746 бұйрық